داروهای ضد درد معروف+ داروهایی برای درد مفصلی
داروهای ضد درد داروهایی هستند که با اثر بر سیستم عصبی و یا بافتهای آسیب دیده، باعث کاهش یا برطرف شدن احساس درد میشوند. انواع مختلفی از داروهای ضد درد وجود دارند که بر اساس مکانیسم اثر، شدت درد و عوارض جانبی تقسیمبندی میشوند. برخی از داروهای ضد درد معروف عبارتند از:
- دیکلوفناک که از دسته داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NDSAID) است و برای دردهای مفصلی، عضلانی، روماتیسمی و قاعدگی مورد استفاده قرار میگیرد.
- ایبوپروفن که نیز یک داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی است و برای دردهای سر، دندان، گوش، گلودرد، تب و التهابات مختلف کاربرد دارد.
- استامینوفن که یک داروی مسکن و تببُر است و برای دردهای سبک تا متوسط مناسب است. این دارو عمل ضد التهاب ندارد.
- آسپیرین که علاوه بر خاصیت ضد درد و تب بر، خاصیت ضد پلاکت خون را نیز دارد و برای پیشگیری از سکته قلبی و مغزی تجویز میشود.
- پیروکسیکام که یک داروی ضد التهاب غیر استروئیدی با نام تجاری فلدین است و برای دردهای شدید مانند نقرس، روماتیسم، استئوآرتریت و دوران قاعدگی به کار میرود.
- مرفین که یک داروی تجویز شده است که برای درمان دردهای شدید تا متوسط به کار میرود. این دارو از گروه آپیود هاست و با اثر بر گیرندههای آپیات در سطح عصبها، باعث کاهش حساسیت به درد میشود.
- ترامادول که نام لاتین tramadol است و گروه درماني – دارويي: آنالژزيك (ضدي) هست. اين دارو يكي از پيش ساختگان (prodrug) مورفين است كه به صورت خوراكي يا تزريقي به كار مي رود.
برخلاف داروهای خوراکي كه به صورت قرص يا كپسول به كار مي رود، بعضي از دارو ها به صورت جل، كرم، لوسيون يا اسپري هستند كه روي پوست يا نقطه دردي استفاده مي شوند. اين داروها معمولاً داراي تركيبات گياهي، مواد معدني يا مواد شيميايي هستند كه با اثر بر گيرنده هاي دردي در پوست، باعث كاهش درد مي شوند. برخي از اين داروها عبارتند از:
-
- ژل مینرال آیس که یک ژل موضعی است که حاوی مواد معدنی طبیعی است و برای دردهای عضلانی، استخوانی، رماتیسمی و آسیبهای ورزشی به کار میرود.
- محلول یوکو که یک محلول ضد درد و ضد التهاب است که حاوی عصاره گیاهان طبیعی است و برای دردهای عضلانی، استخوانی، رماتیسمی و سرماخوردگی به کار میرود.
- ژل آرومیکس که یک ژل موضعی است که حاوی عصاره گل سرخ، رزمارین، نعناع و آلوئه ورا است و برای دردهای عضلانی، استخوانی، رماتیسمی و سرماخوردگی به کار میرود.
- بیزالن که یک کرم موضعی است که حاوی بتامتازون و سالسيليك اسید است و برای دردهای التهابات پوستي، خارش، اگزما و پسوريازيس به کار میرود.
- ویشکا که یک لوسيون موضعي است كه حاوي عصاره گل سرخ، رزمارین، نعناع و آلوئه ورا است و برای دردهای عضلاني، استخواني، رماتيسمي و سرماخوردگي به كار مي رود.
- کرم ماساژ رادین که یک کرم ماساژ است که حاوی روغن های گل سرخ، نعناع فلفلي، تولاسيلامید و منتول است و برای دردهای عضلاني، استخواني، رماتيسمي و سرماخوردگي به كار مي رود.
داروهایی برای درد مفصلی
برای درد مفصلی، ممکن است بتوانید از برخی از داروهای ضد درد و ضد التهاب استفاده کنید. این داروها با کاهش تولید مواد شیمیایی که باعث التهاب و درد میشوند، به تسکین درد کمک میکنند. برخی از این داروها عبارتند از:
- آسپیرین که علاوه بر خاصیت ضد درد و تب بر، خاصیت ضد پلاکت خون را نیز دارد و برای پیشگیری از سکته قلبی و مغزی تجویز میشود.
- ایبوپروفن که یک داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی است و برای دردهای سر، دندان، گوش، گلودرد، تب و التهابات مختلف کاربرد دارد.
- پیروکسیکام که یک داروی ضد التهاب غیر استروئیدی با نام تجاری فلدین است و برای دردهای شدید مانند نقرس، روماتیسم، استئوآرتریت و دوران قاعدگی به کار میرود.
- ایندومتاسین که یک داروی ضد التهاب غیر استروئیدی با نام تجاري ايندين است و برای دردهای شديد مانند نقرس، روماتيسم، استئوآرتريت و دوران قاعدي به كار مي رود.
- مفناميك اسيد كه يك داروي ضدي التهاب غير استروئيدي با نام تجاري پونستان است و براي دردهاي شديد مانند نقرس، روماتيسم، استئوآرتريت و دوران قاعدي به كار مي رود.
برخلاف داروهای خوراکي كه به صورت قرص يا كپسول به كار مي رود، بعضي از دارو ها به صورت جل، كرم، لوسيون يا اسپري هستند كه روي پوست يا نقطه دردي استفاده مي شوند. قرص فنازومکس نیز جز این دسته داروها است. این داروها معمولاً داراي تركيبات گياهي، مواد معدني يا مواد شيميايي هستند كه با اثر بر گيرنده هاي دردي در پوست، باعث كاهش درد مي شوند. برخي از این داروها عبارتند از:
- ژل مینرال آیس که یک ژل موضعی است که حاوی مواد معدنی طبیعی است و برای دردهای عضلانی، استخوانی، رماتیسمی و آسیبهای ورزشی به کار میرود.
- ژل آرومیکس که یک ژل موضعی است که حاوی عصاره گل سرخ، رزمارین، نعناع و آلوئه ورا است و برای دردهای عضلانی، استخوانی، رماتیسمی و سرماخوردگی به کار میرود.
- پماد رزماری که یک پماد موضعی است که حاوی عصاره رزماری و منتول است و برای درد مفاصل و گرفتگی عضلات و دردهای عصبی به کار میرود.
موارد منع مصرف داروهای ضد درد
هر گروه از داروهای ضد درد، بسته به مکانیسم اثرشان، محدودیتها و هشدارهای خاص خود را دارند. مصرف این داروها بدون توجه به این موارد میتواند خطرناک باشد.
داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAID) مانند دیکلوفناک، ایبوپروفن، پیروکسیکام، ایندومتاسین و مفنامیک اسید
این دسته از داروها برای افراد مبتلا به زخم معده یا اثنیعشر، خونریزی گوارشی، نارسایی کلیوی یا کبدی، فشار خون کنترلنشده و بیماریهای قلبی-عروقی مناسب نیستند. زنان باردار بهویژه در سه ماهه سوم بارداری و افرادی که سابقه حساسیت به آسپیرین یا سایر NSAIDها دارند نیز باید از مصرف این داروها خودداری کنند.
استامینوفن
اگرچه استامینوفن نسبت به سایر مسکنها عوارض گوارشی کمتری دارد، اما در افراد مبتلا به بیماریهای کبدی و در کسانی که مصرف الکل بالایی دارند، میتواند خطر آسیب کبدی را به شدت افزایش دهد. مصرف همزمان چند داروی حاوی استامینوفن (مانند سرماخوردگی و ضد درد بهطور همزمان) از رایجترین علل مسمومیت کبدی است.
آسپیرین
آسپیرین برای کودکان و نوجوانان زیر ۱۸ سال، بهخصوص در دوران ابتلا به آبلهمرغان یا آنفولانزا، به دلیل خطر سندرم ری (Reye’s Syndrome) ممنوع است. افراد دارای اختلالات انعقادی خون، زخم گوارشی فعال یا کسانی که تحت عمل جراحی قرار خواهند گرفت نیز باید از مصرف آن پرهیز کنند.
داروهای اپیوئیدی مانند مورفین و ترامادول
این داروها فقط با تجویز و نظارت مستقیم پزشک مصرف میشوند و خوددرمانی با آنها به هیچ وجه توصیه نمیشود. مصرف در افراد با سابقه اعتیاد، مشکلات تنفسی مانند آسم شدید یا آپنه خواب، و همراه با الکل یا داروهای آرامبخش میتواند خطر مهار تنفسی و مسمومیت جدی ایجاد کند.
داروهای موضعی (ژل، کرم، لوسیون)
این فرآوردهها نباید روی زخم باز، پوست ملتهب یا آسیبدیده، و نواحی نزدیک چشم و غشاهای مخاطی استفاده شوند. افرادی که به هر یک از ترکیبات گیاهی یا شیمیایی موجود در این محصولات حساسیت دارند نیز باید پیش از استفاده با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
بهترین زمان مصرف
داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی و آسپیرین
بهتر است همراه با غذا یا بلافاصله پس از آن مصرف شوند تا احتمال تحریک و ناراحتی معده کاهش یابد.
استامینوفن
میتواند با یا بدون غذا مصرف شود، اما در صورت وجود ناراحتی خفیف معده، مصرف همراه با غذا ترجیح داده میشود.
داروهای موضعی
استفاده از این فرآوردهها معمولاً پیش از فعالیت بدنی یا پس از آن، و همچنین در ساعات پایانی روز برای کاهش دردهای مزمن مفصلی و عضلانی مؤثرتر است. شستوشوی دستها پس از استفاده ضروری است.
داروهای اپیوئیدی
زمانبندی و فاصله مصرف این داروها باید دقیقاً طبق دستور پزشک معالج رعایت شود و تغییر خودسرانه در زمان یا مقدار مصرف مجاز نیست.
عوارض جانبی رایج
- ناراحتی گوارشی، سوزش سر دل و در موارد شدیدتر خونریزی گوارشی (بیشتر در NSAIDها)
- سرگیجه، خوابآلودگی و یبوست (بیشتر در داروهای اپیوئیدی)
- واکنشهای پوستی مانند قرمزی، خارش یا سوزش موضعی (در فرآوردههای موضعی)
- آسیب کبدی در صورت مصرف بیش از حد استامینوفن
تداخلات دارویی مهم
مصرف همزمان NSAIDها با داروهای رقیقکننده خون مانند وارفارین، خطر خونریزی را افزایش میدهد. مصرف همزمان چند داروی ضد درد مختلف بدون مشورت پزشک، بهویژه ترکیب داروهای اپیوئیدی با آرامبخشها یا الکل، میتواند خطرناک باشد. افرادی که داروهای فشار خون یا داروهای دیابت مصرف میکنند، پیش از افزودن هر داروی ضد درد جدید باید با پزشک خود مشورت کنند.
پرسشهای متداول درباره داروهای ضد درد
آیا مصرف طولانیمدت داروهای ضد درد بدون نسخه امن است؟
خیر. حتی داروهای بدون نسخه مانند ایبوپروفن یا استامینوفن در صورت مصرف طولانیمدت و بدون نظارت پزشک میتوانند به کلیه، کبد یا معده آسیب برسانند. مصرف بیش از چند روز متوالی باید با تایید پزشک باشد.
تفاوت اصلی بین NSAIDها و استامینوفن چیست؟
NSAIDها هم خاصیت ضد درد و هم ضد التهاب دارند، در حالی که استامینوفن فقط اثر مسکن و تببر دارد و التهاب را کاهش نمیدهد. به همین دلیل استامینوفن برای دردهای غیرالتهابی مانند سردرد ساده مناسبتر است.
آیا میتوان داروهای ضد درد خوراکی و موضعی را همزمان مصرف کرد؟
در بسیاری موارد بله، چون جذب داروی موضعی در جریان خون بسیار محدود است. با این حال بهتر است پیش از ترکیب هر دو نوع دارو، بهخصوص در صورت مصرف منظم دارو، با پزشک یا داروساز مشورت شود.
چرا داروهای اپیوئیدی نیاز به نسخه پزشک دارند؟
این داروها به دلیل تاثیر بر سیستم عصبی مرکزی و خطر وابستگی و مهار تنفسی، تنها باید تحت نظارت مستقیم پزشک و برای دردهای شدید مصرف شوند.
در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف دارو چه باید کرد؟
برای داروهای مسکن معمولی، اگر فاصله تا نوبت بعدی کوتاه نباشد میتوان نوبت فراموششده را مصرف کرد، در غیر این صورت باید از نوبت بعدی طبق برنامه معمول ادامه داد. هرگز نباید دوز دو نوبت را همزمان مصرف کرد.
آیا زنان باردار یا شیرده میتوانند از این داروها استفاده کنند؟
استامینوفن معمولاً ایمنترین گزینه در بارداری محسوب میشود، اما NSAIDها بهویژه در سه ماهه سوم بارداری و داروهای اپیوئیدی باید فقط با تجویز و نظارت پزشک مصرف شوند.
مرسی از مطالب خوبتون
پماد پیروکسیکام برای زانو معجزه می کند.